Wandeling van de maand (jan): Steenbakkerstunnels herontdekt

Wandeling van de maand: Steenbakkerstunnels herontdekt

Een nieuw jaar nodigt uit tot goede voornemens: meer bewegen, vaker vertragen en met frisse blik bijleren en wat kan dat beter samenbrengen dan een lange winterwandeling door een landschap vol verhalen?

Het ritme van de Rupelstreek

Het ritme van de Rupelstreek wordt bepaald door zijn gelijknamige getijdenrivier, het industrieel erfgoed van de steenbakkerijnijverheid en de beats van Tomorrowland. Alle drie drukken ze hun stempel op het landschap, en deze wandeling laat je elk van deze lagen ervaren.

De talloze kleiputten, droogloodsen en schoorstenen vallen meteen op, maar met deze wandeling laten we ons licht ook schijnen over “of in” een minder opvallend, maar daarom niet minder opmerkelijk stuk erfgoed: de vele Rupeliaanse steenbakkerstunnels. Het zijn er meer dan 50!

De Schorre: kleiputten, vijvers en Rave Cave

Het startpunt is het Provinciaal Recreatiedomein De Schorre, een groene recreatiezone en het decor van Tomorrowland dat ontstaan is uit vroegere kleiputten. Hier wandel je langs vijvers, de voormalige machinehal van steenbakkerij Verstrepen en de imposante schoorsteen van Van Herck. Het congrescentrum De Pitte herinnert aan het industriële verleden, terwijl het nabijgelegen tunneltje, de Rave Cave van Tomorrowland, een verrassend hedendaags tintje geeft.

Al snel passeer je het imposante kunstwerk ‘One World’ van Arne Quinze, een brug gemaakt van 210.000 houten latjes met teksten van muziekfans uit de hele wereld. Een ideaal mo(nu)ment om even stil te staan en het uitzicht over het voormalige ontginningslandschap te bewonderen.

Tunnels, oude spoorlijnen en een trollenbos

De route volgt het Wandelnetwerk Rivierenland en voert je langs historische spoorlijnen, dijken en oude rampen waar kleiwagentjes ooit de klei naar de ovens brachten. Langs het pad in het trollenbos kun je de textuur van het landschap letterlijk voelen, terwijl de grootste tunnel van de Rupelstreek, van steenbakkerij Anvereeth, trots getuigt van het industriële verleden. 

Onderweg zijn er verschillende plekjes om even te pauzeren. In Hoek en rond Brik Boom vind je authentieke caféetjes, zoals steenbakkerscafé De Koophandel, waar vroeger de steenbakkers verzamelden om pintjes te drinken. Het is het ideale moment om even op adem te komen voordat je verder wandelt.

Rupelstreek aan de bak: erfgoed en vakmanschap herontdekt

Langs de oude provinciale baan in Niel, Boom en Rumst kom je de resultaten tegen van het project Rupelstreek aan de bak, dat in 2025 tweede werd in de Erfgoedprijs Provincie Antwerpen. Veertien gerestaureerde tunnelmuren getuigen hier van het rijke baksteenerfgoed. Dankzij de inzet van lokale maatwerkbedrijven, gemeenten en provincie Antwerpen werden deze unieke muurtjes steen per steen hersteld. Jonge metselaars leerden historische technieken en bewoners herontdekten het verhaal van hun streek. Zoals Matilde Cillissen, projectverantwoordelijke, het treffend verwoordt: “Niet alleen werd erfgoed bewaard, maar ook vakmanschap werd doorgegeven.”
Lees meer over het project: Rupelstreek aan de Bak.

Natuurgebied Walenhoek: vogels, vijvers en ecologische tunnels

Het traject slingert verder door het natuurgebied Walenhoek, met bossen van berken en wilgen, diepe vijvers en een rijk vogelleven. Onder de spoorlijn en langs oude pijlers kom je meerdere gerestaureerde tunnels tegen, waaronder die van steenbakkerijen Damman en De Neef-Landuyt, nu ook ecologische corridors voor dieren.

Na een kort dorpsommetje in Rumst-Terhagen, met de historische poort van steenbakkerij De Beukelaer en oude arbeiderswoningen, leidt de wandeling naar Brik Boom, het bezoekerscentrum over de baksteenindustrie. Hier staat de imposante Hoffmann ringoven uit 1925, waarin de vlammen letterlijk rond de bakstenen liepen, een indrukwekkend staaltje industrieel vakmanschap.

Kort Samengevat: Erfgoed, natuur, kunst en gezelligheid

Kort samengevat: Deze lange wandeling combineert cultuur, natuur en horeca. Je ontdekt maar liefst twintig tunnels, oude spoorbanen, rampen en kleiputten, met onderweg verrassende kunstwerken en gezellige cafés. Een tocht die de industriële geschiedenis van de Rupelstreek tot leven brengt, zonder de herwonnen rust en schoonheid van het landschap uit het oog te verliezen.

Praktisch

• Startpunt:  knooppunt 102, Provinciaal Recreatiedomein De Schorre, Schommelei 1 in Boom. (Parking 1)
• Bereikbaar met de bus: buslijn 500 - halte De Schorre. 
• Bereikbaarheid met de trein: Station Boom (1,8 km) 
• Route: via knooppunten: 102, 110, 200, 199, 103, 201, 202, 276, 161, 269, 98, 201, 100, 101, 120, 186, 329, 246, 154, 153, 302, 301, 304, 303, 300, 245, 328, 329, 186, 120, 101, 100, 244, 102 
• Meer info: Toerisme Rupelstreek vzw – info@toerismerupelstreek.be – 03 361 11 06

Meer info: Bart.vermylen@rlrl.be

Deel je mooiste wandelmomenten met ons via #ikbenrivierenlander