Wandeling van de maand: Oude Spoorwegpad

Wandeling van de maand
Het Oude Spoorwegpad

Wie Kontich zegt, denkt misschien spontaan aan de drukte van de zuidelijke rand rond Antwerpen, de E19 of de beruchte "treinramp van Kontich-Kazerne (1908)". Maar wie zijn wandelschoenen aantrekt, ziet al snel een heel andere kant van deze gemeente. Langs o.a. het smalste én langste natuurgebied van Vlaanderen (29km lang en gemiddeld 30m breed) – de Oude Spoorwegberm – wandel je door een verrassend lint van akkers, natuur en geschiedenis.

Van reuzenbillen tot Romeinse roots

De naam "Kontich" blijft gehuld in mysterie. Volgens een volkssage stond een reus ooit met één voet in Antwerpen en de andere in Mechelen – precies ter hoogte van zijn achterwerk lag, jawel, Kontich. Anderen houden het liever op "Condacum", een Keltische benaming die zou verwijzen naar een plek bij de samenvloeiing van waterlopen, in het hart van Rivierenland. Hoe dan ook: Kontich heeft al duizenden jaren een verhaal te vertellen en was ooit belangrijker dan de stad Antwerpen.

Dat blijkt o.a. uit de rijke archeologische vondsten in en rond Kontich zoals hutkommen en stenen werktuigen uit het Neolithicum (11.000 v. chr.) en de overblijfselen van Gallo-Romeinse villa’s, Romeinse waterputten, een badhuis met vloerverwarming en zelfs een tempel gewijd aan de god Mithras, de god van het licht en de bewaker van vee, water en waarheid. Niet ver van de spoorwegberm liep een Romeinse heirbaan. Die oude route leeft vandaag verder in lokale straatnamen zoals "Heirbaan" en "Romeinse Steenweg", die  getuigen van een tijd waarin deze regio een knooppunt was van handel, landbouw en rituelen. Verder zijn hier ook een oude pottenbakkersoven, sierraden, godenbeeldjes en een Germaans zwaard opgegraven. Al deze vondsten zijn vandaag te bewonderen in het Archeologisch en Heemkundig Museum van Kontich.

Van treinspoor tot wandelpad

Waar vandaag fluitenkruid, dotterbloemen, bloeiende meidoornhagen, vlierstruiken en zelfs bosviooltjes groeien, denderden tot 1969 nog treinen voorbij. De Oude Spoorwegberm was ooit deel van spoorlijn 25A, een zijtak van de lijn tussen Brussel en Antwerpen. Nu is het een oase van groen en een belangrijke verbindingsstrook voor heel wat planten en dieren. Je trekt er door afwisselende landschappen – van droge bermen tot natte hooilanden en oude boskernen. Een ideale plek voor een wandelroute, weg van de drukte van de stad.

Verder vang je tijdens deze wandeling ook een glimp op van Kasteel Tanghof met zijn mooie dreef. Waar in de 15e eeuw nog een eenvoudige hoeve in het moeras stond, verrees in de 18e eeuw een statig kasteel, verder uitgebouwd door de bekende architect Jan Pieter van Baurscheit. Je kent hem misschien wel van het Koninklijk Paleis en het Osterriethhuis aan de Meir in Antwerpen. Tijdens de boerenkrijg was het Tanghof trouwens het plaatselijke hoofdkwartier van de opstandelingen tegen de Fransen. Vandaag werken we hier rond de omliggende akkers samen aan de landbouw van de toekomst: met steun van diverse partners wordt hier volop geplant en geëxperimenteerd aan een klimaatrobuust landschap dat de bodem én de natuur ten goede komt. Lees meer.

Je wandelt ook langs een prachtige monumentale rode beuk met rustbank, doorkruist het oogstrelende provinciale overstromingsgebied de Moorse plassen en je staat even stil bij het herdenkingsmonument van bierbrouwerij Maes, die hier tot 2003 gevestigd was. "In Kontich was het vroeger m.a.w. ondenkbaar dat je een pintje Jupiler of Stella bestelde", lacht collega Steven die hier opgroeide.  

Praktische tips

• Start- en eindpunt: Ferdinand Maesstraat 47, Kontich (aan de kerk vind je het startbord van de wandeling)
• De route maakt deel uit van Wandelgebied Zuidrand en is ter plaatse bewegwijzerd met witte zeshoekjes met blauwe pijltjes
• Zin in een pauze of een picknick? Dat kan perfect aan de speeltuin aan de Staf Van Elzenlaan (Oude Spoorwegberm) of in het gezellige Hessespoelbos in Waarloos, vlakbij de Ferdinand Maesstraat. Alle picknickplekjes in de Zuidrand ontdek je op www.dezuidrand.be/picknickplekjes." 
• Zorg voor comfortabele wandelkleding en stevige schoenen
• Neem water en proviand mee
• Blijf op de paden en respecteer de natuur
• Deze wandeling is niet geschikt voor kinderwagens of rolstoelgebruikers
• Honden zijn welkom aan de leiband, en voor wie even vrij wil rennen, is er een hondenlosloopzone aan de Kruisschanslei, ter hoogte van nummer 107, vlak bij de Oude Spoorwegberm
• Aan het start- en eindpunt vind je brasserie Frans en Yvonne met een nostalgische keuken en aangenaam tuinterras

Meer info: steven.buelens@rlrl.be
Streekvereniging Zuidrand
Natuurpunt Oude Spoorweg 

Deel je mooiste wandelmomenten met ons via #ikbenrivierenlander