Wat als een boom je persoonlijk welkom zou heten?
Tot hier en niet verder
Boomsoort: Zomereik (Quercus robur)
Leeftijd: onbekend, maar minstens 70 jaar
Waar: Hertstraat, aan de rand van de Kijfbossen in Berlaar
Bijzonder: oude grensboom, gezamenlijk beheerd door buren en gemeente
Als ik kon spreken…
“Tot hier! Aan mijn ene kant begon jouw grond, aan de andere die van je buur. Geen paaltje of draad nodig: iedereen wist waar de grens lag.”
Aan de rand van de Kijfbossen staat een indrukwekkende zomereik, precies op de grens van twee private percelen en de openbare berm. Dat is wellicht geen toeval. Eeuwenlang werden bomen gebruikt om grenzen van akkers, weilanden en eigendommen zichtbaar te maken.
Een boom als levende grenspaal
Lang voor prikkeldraad, betonnen paaltjes en digitale kadasterkaarten bestonden, waren bomen, hagen, houtkanten en grachten herkenbare grenzen in het landschap. Vooral op hoeken van percelen konden grensbomen als levende grenspalen dienen.
Eiken waren daarvoor bijzonder geschikt. Ze worden oud, zijn stevig en groeien uit tot opvallende herkenningspunten. Een paal vergaat, maar een eik kan verschillende mensenlevens lang dezelfde grens markeren.
Vanaf de 19de en vooral de 20ste eeuw werden percelen nauwkeuriger opgemeten en raakten afsluitingen met palen en draad ingeburgerd. Veel oude grensbomen verdwenen. De exemplaren die overbleven, vertellen ons vandaag nog iets over hoe het landschap vroeger werd gebruikt en ingedeeld.
Een grens die vandaag verbindt
De eik staat vandaag op de grens van Hertstraat 56 en 58 en de openbare berm van de gemeente Berlaar. De buren en de gemeente dragen samen zorg voor de boom volgens een afgesproken verdeelsleutel.
Die inzet bleef niet onopgemerkt. De bewoners kregen van de gemeente zelfs een pluim voor hun goede zorgen voor de reusachtige eik.
Zo krijgt een eeuwenoud gebruik een mooie hedendaagse betekenis: waar de boom ooit een grens markeerde, brengt hij vandaag mensen samen.
Ken jij ook een boom met een verhaal?
Staat er bij jou in de buurt een boom die méér is dan zomaar een boom? Een oude grensboom, een indrukwekkende veteraanboom, een zeldzame of bijzondere soort of een boom waaraan een straf verhaal, oude traditie of bijzondere herinnering vasthangt?
Laat het ons weten!
Meer info: charlotte.dewit@rlrl.be
Deel je mooiste foto's met ons via #ikbenrivierenlander
