Wandeling van de maand: Akkergloedroute
Tussen Zenne, akkers en Zennedorpen
Akkergloed. Alleen al de naam nodigt uit om je wandelschoenen aan te trekken. En in oktober begrijp je meteen waarom. De zon staat lager boven het Hombeeks Plateau en zet het landschap in een warm, zacht licht. Lange schaduwen glijden over de velden, knotbomen tekenen zich af tegen de horizon en pas ingezaaide akkers lichten frisgroen op naast warme aardetinten. Naarmate de namiddag vordert, verandert het landschap bijna met het uur. Alsof het licht zelf mee tekent aan de akkers.
Bewaar dus gerust een stukje van deze wandelroute voor de late namiddag. Met wat geluk wandel je dan recht de akkergloed tegemoet.
Het Hombeeks Plateau: landbouwland met geschiedenis
Tussen Hombeek, Leest en Heffen strekt zich het Hombeeks Plateau uit, een van de belangrijkste historische landbouwgebieden rond Mechelen. De vruchtbare bodem wordt hier al eeuwen bewerkt.
Onderweg wisselen grote akkers af met weilanden, hagen, knotbomenrijen en houtkanten. In oktober zie je het landbouwjaar bovendien letterlijk veranderen. Sommige velden zijn geoogst en omgeploegd, andere kleuren alweer frisgroen met nieuwe gewassen.
En net die weidsheid maakt deze wandeling zo mooi. Geen spectaculaire hoogteverschillen of grootse monumenten, wel kilometers ver kijken en voortdurend dat gevoel van ruimte.
Boeren op het ritme van de Zenne
Tussen al die akkers slingert de Zenne. De rivier speelde een belangrijke rol in het ontstaan van de dorpen langs haar oevers. Mensen vestigden zich op de hogere, drogere gronden, terwijl de lagergelegen vallei werd gebruikt als hooi- en weiland.
Na winterse overstromingen bleef er vruchtbaar slib achter: natuurlijke bemesting voor de zomerse hooilanden. In het najaar kon het vee er grazen. Ook vandaag zie je langs de Zenne nog koeien in de weiden staan.
Kijk onderweg eens naar het verschil tussen de hogere akkers en de lagere, nattere vallei. Het landschap vertelt hier zelf waarom mensen precies op deze plekken gingen wonen en boeren.
250 jaar terug in de tijd
Misschien wel het bijzondere aan de Akkergloedroute is dat delen van dit landschap verrassend herkenbaar zouden zijn voor iemand die hier 250 jaar geleden rondliep.
Percelen, heggen en knotbomenrijen vertellen hoe dit gebied generaties lang werd gebruikt. Ook heel wat trage wegen hebben een lange geschiedenis. Ze brachten mensen naar hun akkers en weiden en verbonden gehuchten en dorpen met elkaar.
Erfgoed vind je hier dus niet alleen in gebouwen. Je wandelt er letterlijk overheen.
Kijk ook eens omhoog
Tussen de akkers leven bewoners die je niet altijd meteen ziet. Het Hombeeks Plateau is een belangrijke plek voor akkervogels. Kievit en veldleeuwerik voelen zich hier thuis en ook de opvallende roep van de wulp kun je in deze omgeving horen.
Om die dieren een handje te helpen, zaaien we samen met landbouwers jaarlijks fauna-akkers en akkerranden in met bloemen, kruiden en oude landbouwgewassen. Zo ontstaat extra voedsel en beschutting voor insecten, vogels en kleine zoogdieren. Tegelijk planten en beheren we hagen, heggen en houtkanten en helpen we trage wegen opnieuw toegankelijk te maken. Zo herstellen we stukje bij beetje het historische landschap én geven we de natuur opnieuw meer ruimte tussen de akkers.
Een verrekijker is dus mooi meegenomen. Maar soms volstaat het om even stil te staan, omhoog te kijken en oog te hebben voor wat er langs de rand van een akker groeit.
Van akker naar Zennedorp
Na kilometers open landschap duiken Leest en Heffen op als kleine bakens tussen de velden. Hun geschiedenis is nauw verbonden met de Zenne en de landbouw.
Dat verhaal gaat ver terug. In Leest zijn sporen van prehistorische bewoning gevonden op de hogere gronden bij de rivier en de Sint-Niklaasparochie wordt al in 1129 vermeld.
Net die afwisseling geeft de lange route haar ritme: een veldweg wordt een dorpsstraat en in de verte verschijnt een kerktoren aan de horizon. Al geldt dat in Heffen tegenwoordig met een flinke korrel zout. De Sint-Amanduskerk heeft wortels die teruggaan tot de 13de eeuw: haar zandstenen toren deed ooit dienst als wachttoren en als baken voor de scheepvaart op de Zenne. Tijdens een hevige storm op 9 juli 2024 werd de 17 meter hoge torenspits weggeblazen. Sindsdien staat de eeuwenoude toren zonder zijn vertrouwde bekroning in het dorp, een wat bizarre aanblik voor wie een klassieke kerktoren verwacht.
Wie aan Hazewinkel vertrekt, krijgt nog een ander stukje Rivierenland te zien. Hier komt het open landbouwlandschap in aanraking met het waterrijke broekgebied rond de watersportbaan en de natuur richting Blaasveld.
23 kilometer vertragen
Misschien is dat uiteindelijk de grootste troef van de Akkergloedroute. Ze vraagt tijd.
Tijd om een oude veldweg helemaal uit te wandelen. Om te zien wat er op de akkers groeit. Om een vogel boven het veld te volgen. Om te merken hoe de Zenne lager in het landschap ligt. En om af en toe achterom te kijken wanneer het herfstlicht plots alles verandert.
Praktisch
Afstand: 23 km
Startplaats: Hazewinkel
Landschap: Hombeeks Plateau, Zennevallei, akkers, weilanden en trage wegen
Schoeisel: stevige wandelschoenen aanbevolen; veldwegen kunnen in het najaar modderig zijn
De Akkergloedroute maakt deel uit van Wandelgebied Rivierenland en laat je via trage wegen kennismaken met het landbouw- en natuurlandschap rond Mechelen.
Meer info: Bart.vermylen@rlrl.be
Deel je mooiste wandelmomenten met ons via #ikbenrivierenlander
