Nieuwsbrief
 

nummer 14 - februari 2012 - Rivierenland in vogelvlucht

Is de nieuwsbrief niet duidelijk of ontbreken de afbeeldingen? Klik dan hier.
Meer informatie over de onderwerpen in deze nieuwsbrief vind je op www.rlrl.be

 

In deze nieuwsbrief:
>> Paddentrek
>> Zwaluwen in aantocht
>> Landschapsherstel ‘Vallei van de Bruinbeek’
>> Gemeente in de kijker: Bonheiden
>> Activiteitenkalender

 
 

Paddentrek

Paddentrek Paddentrek Berlaar
Foto links: Ingraven van biplexplaten en emmers door Natuurpunt‐medewerkers en buurtbewoners aan de Lage
Vosberg in Rumst. Foto midden: een vrouwtjespad in één van de emmers. Het stukje isomo biedt beschutting. Het
stokje dient om insecten te helpen ontsnappen. Foto rechts: Een jonge groene kikker van twee jaar oud wordt
overgezet aan de Rozendaalweg, Sint‐Katelijne‐Waver.

Padden, maar ook andere amfibieën zoals kikkers en salamanders, verlaten in het vroege voorjaar, bij vochtige weersomstandigheden en temperaturen boven 8°C, hun winterschuilplaats om naar hun voortplantingsplaats te trekken. Helaas vallen hierbij ieder jaar vele duizenden verkeersslachtoffers. Daarom steken talrijke vrijwilligers de handen uit de mouwen om deze dieren bij het oversteken te helpen.

Ten gevolge van de eerste zachte januaridagen van 2012 ontstond er een bescheiden trek, waarna het afwachten was hoe de amfibieën de daaropvolgende vrieskou doorkwamen. Dankzij een goede samenwerking met de vrijwilligers van Natuurpunt en inwoners van de streek, werden biplexplaten, emmers en verkeersborden tijdig geplaatst. Deze maken deel uit van de amfibiekits die Regionaal Landschap Rivierenland ter beschikking stelt (met steun van de Provincie Antwerpen) aan elke gemeente uit haar werkingsgebied. In zo’n kit zit alle materiaal voor een geslaagde paddenoverzet.

Oproep: Hoe meer vrijwilligers, hoe meer dieren we kunnen redden. Ben jij de helpende hand bij
de ‘paddentrek’ in jouw buurt? Contacteer projectverantwoordelijke Elly Vaes via Elly.vaes@rlrl.be of 
015 21 98 53
.

Meer info over ons amfibieproject, vind je via www.rlrl.be/amfibieenoppad.php

Zwaluwen in aantocht

Het is bijna lente, hoog tijd om onze favoriete zangvogels in de kijker zetten. In 2012 bouwen we de zwaluweninitiatieven samen met onze partners verder uit: naast advies en terreinacties zoals het ophangen van kunstnesten en mestplankjes, het aanleggen van modderpoeltjes, zorgen we ook voor inventarisatie en monitoring. Zwaluwen zijn trekvogels, maar heel nesttrouw. Zodra ze een plek voor hun nest gevonden hebben, keren ze er telkens naar terug. In samenwerking met Natuurpunt en de gemeenten, brengt Regionaal Landschap Rivierenland locaties van nesten in kaart en maakt de omgeving van deze broedplekken zwaluwvriendelijk(er) zodat deze vogels aangemoedigd worden om hun nesten te bouwen. Het heeft alleen zin om kunstnesten in de buurt van bestaande kolonies op te hangen, anders blijven ze ongebruikt.

Zwaluwen spotten
Hieronder vind je een foto, omschrijving en nestinformatie van de oeverzwaluw, huiszwaluw, boerenzwaluw en gierzwaluw. Deze zangvogels overwinteren in warmere oorden zoals Afrika. Huis- en boerenzwaluwen arriveren in onze streken eind maart; gierzwaluwen iets later in april. In afwachting van hun komst, kan je alvast uitkijken naar zwaluwnestjes.

Oeverzwaluw Huiszwaluw Boerenzwaluw Gierzwaluw
oeverzwaluw huiszwaluw boerenzwaluw gierzwaluw
Zwaluw met dof grijsbruine bovenzijde en witte onderzijde; duidelijk afgetekende grijsbruine borstband; broedt in verticale
zandige oevers.
Kleine zwaluw met zwarte
rug en witte stuit, buik en keel; vrolijke roep; komvormige nesten onder
dakgoten
Iets grotere zwaluw met
diep gevorkte staart,
zwarte rug, witte buik en
oranje keel; melodieus gekwetter; komvormige nesten in stallen en schuren op het platteland
Grote bruin‐zwarte zwaluw met sikkelvormig silhouet;
gierende roep; broedt in gaten of spleten van huizen of muren, vaak in steden
Nest oeverzwaluw Nest huiszwaluw Nest boerenzwaluw Nest gierzwaluw
  Foto: Fonny Schoeters Foto: Luis Schoeters Foto: zwaluweninfo.org
 

Wist je dat zwaluwen het weer voorspellen? Bij mooi weer vliegen de insecten hoog, terwijl bij slecht weer de insecten lager vliegen. Zwaluwen jagen in de lucht op insecten en zitten dus op dezelfde hoogte.

Oproep: Ben jij de gelukkige gastheer van een zwaluwenkoppeltje? Of broeden er in een straal van 200 meter van jou zwaluwen? Contacteer Anke Geeraerts via anke.geeraerts@rlrl.be of 015 21 98 53.

 
Landschapsherstel ‘Vallei van de Bruinbeek’
Bruinbeek bakhuisje KasteelZellaar
Foto links: Meanderende Bruinbeek. Foto midden: Bakhuisje langs de Oude baan te Bonheiden. Foto rechts:
Kasteel van Zellaar.

Samen met de gemeente en Natuurpunt afdeling Mechels Rivierengebied kern Bonheiden start Regionaal Landschap Rivierenland met het herstel en beheer van het landschap van de Bruinbeek te Bonheiden. De aandacht gaat vooral naar het herstellen en uitbreiden van natuurlijke verbindingen binnen het gebied en het creëren van verbindingen tussen de verschillende bosdomeinen.

De ‘Vallei van de Bruinbeek met kasteeldomeinen Berentrode en Zellaar’ bevindt zich ten noorden van het dorpscentrum van Bonheiden. Ze ligt ingesloten tussen de steenwegen Mechelen-Keerbergen in het zuiden en Mechelen-Westerlo (N15) in het noorden. De Vallei van de Bruinbeek is een mozaïek van landschappelijke elementen zoals weilanden, bossen, houtkanten en is vrij onbebouwd.

De afwisseling tussen de gesloten bossen aan de kastelen Zellaar en Berentrode, de open graslanden, akkers en de historische gebouwen zoals de Krankhoeve, bepaalt de esthetische waarde van deze zone en geeft het landschap een grote belevingswaarde. Het Berentrodepad en Zellaerpad, twee wandelingen op de kaart Wandelgebied Rivierenland, bieden de wandelaar een mooie route doorheen dit fotogenieke gebied.

Oproep: Woon je in de vallei van de Bruinbeek of heb je er een stukje grond liggen, dan kan je zelf een steentje bijdragen. Contacteer landschapsanimator Tim Ghysels via tim.ghysels@rlrl.be of 015 21 98 53

Gemeente in de kijker: Bonheiden

Knotcursus Poel Bonheiden
Foto links: Praktijkonderdeel knotcursus © Guido Peeters. Foto rechts: aangelegde poel bij Rudy en Agnes Meeus
© Rudy Meeus.

Als regionaal landschap organiseren we verschillende projecten in de twaalf gemeenten waar we mee samenwerken. Deze maand belichten we onze activiteiten in Bonheiden.

Het landschapsherstel van de Bruinbeek kwam eerder aan bod in deze nieuwsbrief. In Bonheiden werken we nog op andere manieren aan het landschap door poelen aan te leggen en te herstellen, plantgoed te verdelen voor hagen en houtkanten, groeiplaatsen van autochtone bomen en struiken te inventariseren en zaadoogsten van autochtoon plantgoed te organiseren. De zaadoogst in Bonheiden, met zaden van meidoorn, hazelaar en lijsterbes, bedroeg maar liefst 13kg in 2011. Op vlak van natuurbehoud stellen we onder meer amfibiekits ter beschikking. Vele vrijwilligers maken dankbaar gebruik van dit materiaal bij hun overzetacties voor amfibieën. Ook de zwaluwactie in samenwerking met de gemeente en Natuurpunt Mechels Rivierengebied kern Bonheiden kan op enthousiasme rekenen in Bonheiden. Bij de inventarisatie en kunstnestactie voor huis- en boerenzwaluwen kregen we een 27-tal meldingen van broedplaatsen en een paar aanvragen voor kunstnesten.

In januari 2012 ging de knotcursus door in Bonheiden. Dankzij deze opleiding, beschikt het Rivierenland over een 30-koppig knotteam. In ruil voor brandhout, komen deze gedreven vrijwilligers jouw knotbomen knotten indien je zelf niet kan instaan voor het reguliere onderhoud. Al wat je moet doen is een aanvraag invullen en wij brengen je in contact met een knotter. Het knotseizoen loopt van 1 november tot en met 31 maart.

Het resultaat van al dit landschapswerk is veelal te bewonderen langsheen de wandelpaden te Bonheiden. Bonheiden staat immers op de kaart Wandelgebied Rivierenland. Meer info over onze wandelkaarten, vind je via http://www.rlrl.be/publicaties_wandelkaarten.php

Activiteitenkalender

Zin om van dichtbij kennis te maken met onze werking?
Kom naar onze activiteiten, onze medewerkers staan je graag te woord.

Datum Naam activiteit Locatie Tijdstip
17 maart Cursus Rivierkenner: gegidste stadswandeling (VOLZET) Mechelen 9-12u
24 maart Cursus 'De boomgaard als biotoop voor mens en dier'
Inschrijven via info@rlrl.be of 015 21 98 53
GC Klein Boom, Mechelbaan 604, Putte 10u-12u30
24 maart Ophangen zwaluwnestjes Brug Kesselsesteenweg, Lier Meer info binnenkort
op onze website
31 maart Cursus Rivierkenner: terreinbezoek (VOLZET) Kruibeke-Bazel-Rupelmonde en Lippenbroek (Hamme) 8u30-18u
9 april Scheldehappening Steencayken, Hoek 76, Boom 10-17u
14 april Cursus Rivierkenner: Netevalleiwandeling (VOLZET) Kessel (Nijlen) 9-12u
15 april Opening wandelpad Donk van Heindonk Heindonk Meer info binnenkort
op onze website
22 april Erfgoeddag 'Helden' Diverse locaties Meer info:
http://erfgoeddag.faronet.be/2012
29 april Gegidste voorjaarswandeling Rupelkleiroute Cardinaal Cardijnstraat 66, Terhagen 13u-16u
20 mei Gegidste voorjaarswandeling
Sint-Katelijne-Waver
Sint-Michielskasteel, Groenstraat 11, Sint-Katelijne-Waver 13u-16u
3 juni Feestelijke opening Zwaluwenstraat te Rumst Molenveld, Rumst 11u
10 juni Zwaluwfietstocht Lier Meer info binnenkort
op onze website
24 juni Ottertrotterfestival Tivolipark Mechelen 12-24u

Wens je deze nieuwsbrief niet meer te ontvangen? Stuur dan een mail met je naam en emailadres.
Ontdek onze activiteiten en projecten op www.rlrl.be. U vindt ons ook terug via Facebook.
Regionaal Landschap Rivierenland vzw
Vrijbroekpark - Hombeeksesteenweg 264 - 2800 Mechelen - 015 21 98 53 - info@rlrl.be